Blog: Koelen bij sportblessures?

Je hoopt er nooit mee te maken te krijgen, maar helaas komt het wel eens voor: een sportblessure. De eerste reactie is vaak: ijs erop! Maar is dit eigenlijk wel goed?
Onze collega’s van Fysio Physics schreven er een uitgebreide blog over, die we hieronder samenvatten (klik hier voor de volledige blog)

Koel of niet cool?

Wanneer iemand door z’n enkel gaat of een spier verrekt, wordt er meestal direct geroepen: ‘koelen!’
Koelen met een ice pack of cold spray lijkt misschien heel professioneel, maar is dat wel zo goed?
Er is namelijk geen wetenschappelijk bewijs dat koelen een positief effect heeft op herstel bij een blessure. Sterker nog: er zijn aanwijzingen dat ijs juist averechts werkt op zowel het herstel als de sportprestatie bij blessures! Tijd voor een wetenschappelijke update.

Koelen bij blessures zou de pijn en zwelling verminderen, ontsteking dempen en verergering van klachten voorkomen. De zwelling zou de weefsels ‘weker’ maken en daardoor kwetsbaarder. Daarom zou zwelling zoveel mogelijk voorkomen moeten worden door te koelen. Ook de ontstekingsreactie, die ontstaat ten gevolge van een blessure, zou afgeremd moeten worden, omdat een ontstekingsreactie negatief zou werken. Maar niets is minder waar. Koelen remt zowel het herstel als de prestatie!

Waarom niet koelen?

Wanneer je door je enkel gaat, treedt, afhankelijk van de ernst van de blessure, pijn, zwelling en soms verkleuring op. Het koelen met een ice pack of spray geeft inderdaad minder pijn en zwelling en afname van de doorbloeding van de weefsels. Maar is dat wel zo handig? Bij schade probeert je lichaam namelijk een bescherming en herstelmechanisme op gang te brengen. Er komen dan stoffen vrij die een herstelmechanisme in gang zetten. Een van de effecten van die stoffen is dat er meer vocht vrijkomt in het gebied. Dit vocht, wat voelbaar is als druk en zichtbaar als zwelling, is juist positief! Zie het als brandweer- en ziekenwagens die met gillende sirenes een rampgebied binnen rijden met hulpmiddelen. Vocht brengt zuurstof en voedingstoffen naar het aangedane gebied en ‘blust’ het gebied door het als het ware schoon te spoelen. Zonder zuurstof en voedingsstoffen geen herstel. Daarom werkt het tegengaan van de zwelling het herstel tegen. De optredende warmte, roodheid en zwelling, ook wel ontstekingsreactie genoemd, wordt ten onrechte gezien als ‘negatief’. De roodheid duidt direct op verhoging van de doorbloeding in het gebied. Koelen remt de doorbloeding waardoor er minder zogenaamde ‘groeifactoren’ vrijkomen die juist de herstelprocessen van het weefsel op gang moeten brengen.

IJs, compressie & koelen vergroten de kans op blessures!

Het enige positieve effect van ijs is dat het de pijn doet verminderen. Maar dit ‘positieve’ effect is ook direct het grootste gevaar. Pijn is namelijk een belangrijk signaal. Het lichaam maakt alles juist gevoeliger zodat je geen bewegingen maakt die nog meer schade geven. Door de pijn te verdoven, voel je minder goed wanneer je de schade verergert. Vergelijk het met wanneer je koude handen hebt in de winter. Dan voel je je vingers minder goed en beweeg je minder snel. Door het afkoelen gaan de zenuwvezels minder snel werken en geven zij de signalen minder snel door. Zo werkt het ook met het koelen. Doordat je spieren in je enkel en voet door het koelen minder snel kunnen reageren, heb je juist meer kans om je enkel te verzwikken!

Dan maar een verbandje erom?

Door een drukverband om je enkel te leggen (compressie) en het omhoog houden van je been, neemt de doorbloeding in het been af, komt er minder zuurstof in de weefsels en heb je een slechter herstel. Zeker bij risicogroepen die al een slechte doorbloeding hebben in de voeten, zoals ouderen of mensen met diabetes, kan dit het herstel flink belemmeren.

Wat dan wel?

Stap 1: Schat de ernst in.
Ernstige verkleuring binnen enkele minuten tot uren is een ‘rode vlag’. Dit betekent dat je altijd een arts of spoedeisende hulp moet bezoeken. Ook bij een ‘afwijkende’ stand of vorm van de enkel. Bij alleen pijn en zwelling valt de schade in de meeste gevallen mee.
Stap 2: neem de belastbaarheid terug
De ontstekingsfase, waarin het lichaam bezig is met de reparatie van de blessure, duurt 2-5 dagen. Tijdens deze fase is rust aan te bevelen. In de periode die daarna volgt (herstelperiode: 5-21 dagen), kun je onbelast gaan bewegen. Belasten is hier nog niet verstandig omdat je lichaam bezig is het bindweefsel in de blessure de juiste structuur te geven. Merk je dat je tijdens de herstelperiode dat de pijn en zwelling afneemt en de functie toeneemt, dan kun je voorzichtig weer gaan beginnen met de geblesseerde plek te belasten.

Tenslotte

Bezoek bij aanhoudende pijn en zwelling altijd een arts of fysiotherapeut. Wil je meer weten of heb je vragen over dit onderwerp? Neem dan contact met ons op!

Bron:
Fysio Physics (2018)

Blijf op de hoogte van het laatste Plataan nieuws...

Kilo’s eraf zonder dieet

Lekker eten, lekker leven en in 8 weken 5 kilo minder wegen met de GEZOND & SLANK cursus die vanaf september 2019 van start gaat!

Zomer Workshops Power-Flow Yoga

Wil jij je vakantiegevoel en alle nieuwe energie nog wat langer vasthouden? Doe dan mee met de zomerworkshops Power-Flow Yoga. Op zaterdagochtend 24 en 31 augustus van 9.30-10.30 uur verzorgt Maartje van Lieshout deze workshops.

Najaarscursus Tai Chi

Maandag 23 september en dinsdag 24 september start een speciale najaarscursus Tai Chi van 12 lessen.

Jouw trainingsprogramma altijd en overal bij de hand

De zomer is begonnen, dat betekent vakantie! Nu wil je in je vakantie natuurlijk ook fit blijven en zoekt menig sporter een sportschool in een hotel of in een andere stad op.

Bekijk alle nieuwsberichten